عدد یا نموداری که مستقیم از فایل برداشته شده، بدون هیچ تفسیری.
جمعیت ایران هنوز زیاد می‌شود، اما موتورش دارد خاموش می‌شود. در همین حال، بزرگ‌ترین نسل کاری تاریخ کشور وارد سن کار شده و بازار کار فقط بخش کوچکی از آن را جذب کرده است. این داشبورد این دو را کنار هم می‌گذارد.
برای رفتن به اسلاید بعد: کلیدهای جهت‌دار، چرخ ماوس، یا کشیدن انگشت. روی نمودارها ماوس ببرید تا عددها را ببینید؛ روی نام هر خط بزنید تا خاموش یا روشن شود. دکمه پایین صفحه، نسخه چاپی و PDF می‌سازد.
عدد یا نموداری که مستقیم از فایل برداشته شده، بدون هیچ تفسیری.
حساب یا مقایسه‌ای که ما انجام داده‌ایم: نسبت، نرخ رشد، یا فاصله بین دو شاخص. روش کار در اسلاید آخر آمده است.
برداشتی که از خود داده فراتر می‌رود و جای بحث دارد. ممکن است کسی با همین اعداد به نتیجه دیگری برسد.
در سال ۱۳۹۵ حدود ۱ میلیون و ۵۳۰ هزار تولد ثبت شد. در ۱۴۰۴ این عدد به ۸۹۲ هزار رسید. در همین مدت، فوت‌ها از ۳۷۰ هزار به ۴۶۰ هزار رفت.
ازدواج‌های ثبت‌شده از ۷۰۵ هزار در ۱۳۹۵ به ۴۳۲ هزار در ۱۴۰۴ رسیده: ۳۹ درصد کمتر. طلاق اما تقریباً ثابت مانده. نتیجه‌اش این است که نسبت طلاق به ازدواج مدام بالا رفته.
شیت «ساختمان و مسکن» همین فایل نشان می‌دهد اجاره ماهانه مسکن شهری بین ۱۳۹۶ و ۱۴۰۰ نزدیک ۳٫۷ برابر و قیمت هر متر مربع بیش از ۷ برابر شده است. در همان سال‌ها ازدواج پایین آمده و ضریب جینی تقریباً ثابت مانده.
طبق پیش‌بینی مرکز آمار، جمعیت از ۸۱ میلیون (۱۳۹۶) به ۹۱٫۴ میلیون (۱۴۱۵) می‌رسد، اما رشد سالانه از ۱٫۱۲٪ به ۰٫۳۶٪ می‌آید.
نرخ بیکاری از ۱۲٫۴٪ به ۷٫۵٪ آمده — عددی که معمولاً نشانه موفقیت خوانده می‌شود. اما نرخ مشارکت هم از ۴۳٫۲٪ به ۴۰٫۶٪ افت کرده و نسبت اشتغال به جمعیت تقریباً ثابت مانده: ۳۷٫۸٪ در ۱۳۹۵، ۳۷٫۵٪ در ۱۴۰۴.
بین ۱۳۹۵ و ۱۴۰۴، جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر ۶ میلیون و ۶۲۰ هزار نفر بزرگ‌تر شد. از این مقدار فقط ۱ میلیون و ۱۱۰ هزار نفر وارد جمعیت فعال شدند و ۵ میلیون و ۵۱۰ هزار نفر مستقیم به جمعیت غیرفعال اضافه شدند.
سهم زنان از دانشجویان از ۴۶٫۱٪ (۱۳۹۴-۹۵) به ۵۱٫۹٪ (۱۴۰۳-۰۴) رسیده و از مرز نصف گذشته. در همان مدت، نرخ مشارکت کاری زنان از ۱۶٫۳٪ به ۱۳٫۴٪ آمده است.
تا اینجا همه عددها فقط با گذشته خودشان مقایسه شده‌اند. اما وقتی نرخ مشارکت کاری زنان ایران را کنار بقیه دنیا می‌گذاریم، اندازه مسئله روشن‌تر می‌شود. میانگین جهانی ۵۱٫۴٪ است؛ ایران ۱۴٪.
اهرم‌ها را بکشید و ببینید بازار کار چه شکلی می‌شود. این یک مدل ساده است، نه پیش‌بینی: فرض می‌کند مشارکت مردان و اندازه جمعیت ثابت می‌ماند و فقط زنان بیشتری وارد بازار کار می‌شوند.
نرخ بیکاری گروه ۱۵ تا ۲۴ ساله در ۱۴۰۴ برابر ۲۰٫۳٪ بوده، در حالی که میانگین کل کشور ۷٫۵٪ بود. برای دختران جوان این رقم ۳۳٫۲٪ است.
بعد از نه سال کاهش پیوسته، نرخ بیکاری در بهار ۱۴۰۵ به ۹٫۱٪ رسید — بالاترین رقم از ۱۳۹۹. در یک فصل، ۴۸۳ هزار نفر به بیکاران اضافه شد و ۴۵۱ هزار نفر از شاغلان کم شد.
تعداد دانش‌آموزان از ۱۳٫۲ میلیون (۱۳۹۱-۹۲) به ۱۶٫۹ میلیون (۱۴۰۳-۰۴) رسیده؛ موج متولدان دهه ۹۰. در همان زمان دانشجویان از ۴٫۳۵ به ۳٫۵۰ میلیون کم شده (۱۹٪ کمتر) و دانش‌آموختگان ۴۳٪ کمتر شده‌اند.
سهم کشاورزی از کل اشتغال از ۱۷٫۹٪ (۱۳۹۵) به ۱۳٫۹٪ (۱۴۰۴) رسیده. خدمات از ۵۰٫۲٪ به ۵۳٫۲٪ رفته و صنعت تقریباً بدون تغییر مانده است.
پنجره جمعیتی باز است، اما از آن استفاده نمی‌شود. کشور بزرگ‌ترین جمعیت در سن کار تاریخ خود را دارد، اما ۸۳ درصد رشد آن در نه سال گذشته به جمعیت غیرفعال پیوسته است.
کم شدن بیکاری به معنای بیشتر شدن اشتغال نبوده. نسبت اشتغال به جمعیت در نه سال ثابت مانده. بهار ۱۴۰۵ نشان داد این وضعیت چقدر شکننده است.
بزرگ‌ترین ظرفیت استفاده‌نشده، زنان تحصیل‌کرده‌اند. اکثریت دانشجویان کشور، با نرخ مشارکت ۱۳٫۴ درصدی و رتبه ۱۷۲ جهانی. هیچ شاخص دیگری در این داده‌ها چنین فاصله‌ای ندارد.
هر جدول را ببینید یا به صورت CSV بگیرید تا خودتان محاسبه‌ها را بررسی کنید.
اشکال‌هایی که در داده پیدا کردیم و چطور با آن‌ها برخورد کردیم
| مورد | چه دیدیم و چه کردیم |
|---|---|
| فوت زمستان ۱۴۰۴ | عدد «مناطق شهری، کل» برابر ۹۰۸٬۸۶۶ ثبت شده، در حالی که جمع مرد و زن ۹۰٬۸۶۶ است. این را خطای تایپی (یک رقم اضافه) گرفتیم و ۹۰٬۸۶۶ به کار بردیم. |
| فوت سال ۱۳۹۵ | تنها سالی است که فوت زنان بیشتر از مردان گزارش شده (۲۰۷٬۸۸۴ در برابر ۱۶۱٬۷۷۴)، برخلاف همه سال‌های دیگر. به نظر می‌رسد جای دو ستون عوض شده. فقط جمع کل را به کار بردیم. |
| دانش‌آموزان ۱۴۰۱-۰۲ | جمع پسر و دختر ۱۷٬۲۳۷٬۴۷۸ می‌شود اما «کل» ۱۶٬۹۶۷٬۴۷۸ ثبت شده. احتمالاً در رقم دختران جای دو رقم عوض شده. رقم «کل» را مبنا گرفتیم. |
| پیش‌دبستانی | مقدار «۰۰۰» ثبت شده که یعنی داده موجود نیست، نه اینکه صفر باشد. کنار گذاشته شد. |
| خط ۱۸ تا ۳۵ ساله | جهش ۷ واحدی بین ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ نشان می‌دهد روش آمارگیری عوض شده. در نمودار نشان داده شده، اما مبنای نتیجه‌گیری نیست. |
شاخص‌هایی که خودمان حساب کرده‌ایم
فرض‌ها و محدودیت‌ها
منبع اصلی: شیت «جمعیت و نیروی انسانی» از فایل شاخص‌های کلان اقتصادی، مرداد ۱۴۰۵ · داده مکمل: شیت‌های «ساختمان و مسکن» و «بودجه خانوار و توزیع درآمد» از همان فایل · داده بیرونی: بانک جهانی / سازمان بین‌المللی کار · منابع ذکرشده در جدول‌ها: مرکز آمار ایران، سازمان ثبت احوال، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم.